Czym jest hejt i kiedy może być przestępstwem?

Internet ułatwia kontakt z osobami oddalonymi o setki kilometrów, daje dostęp do wiedzy i pozwala śledzić bieżące wydarzenia. Rozwój sieci i technologii ma jednak także ciemną stronę - jedną z niej jest agresja w cyberprzestrzeni, określana jako hejt.

Kodeks karny nie zawiera jednej, ścisłej definicji hejtu. Tym mianem na ogół określa się różne formy agresji, występujące zarówno w internecie, jak i poza nim. Nie chodzi wyłącznie o negatywne komentarze mające obrazić konkretną osobę. Do hejtu można zaliczyć również publikowanie przerobionych zdjęć lub nagrań, jeśli ich celem jest poniżenie albo ośmieszenie ofiary.

Konstruktywna krytyka jest ważna i każdy ma prawo wyrażać swoje zdanie. Zdarza się jednak, że osoby ukryte za ekranem komputera lub telefonu czują się bezkarne, a krytyczna opinia przeradza się w atak wymierzony w innych - w ich obrażanie lub poniżanie.

Warto pamiętać, że aktywność w internecie pozostawia ślad. Zanim opublikujemy nieprzychylny komentarz, zastanówmy się, czy wskazuje on, co nam się nie podoba, czy ma już na celu sprawienie komuś przykrości.

W zależności od okoliczności zachowania określane jako hejt mogą odpowiadać różnym przestępstwom opisanym w Kodeksie karnym. Należą do nich między innymi:

Groźba karalna - art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę albo na szkodę osoby jej najbliższej, a groźba wzbudza uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat.

Stalking - art. 190a § 1 Kodeksu karnego. Uporczywe nękanie innej osoby lub jej osoby najbliższej, które wywołuje uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza prywatność, jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Zniesławienie - art. 212 § 1 Kodeksu karnego. Chodzi o pomówienie osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej o postępowanie albo cechy, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania stanowiska, zawodu czy działalności. Grozi za to grzywna albo kara ograniczenia wolności.

Znieważenie - art. 216 Kodeksu karnego. Za znieważenie innej osoby w jej obecności lub - pod jej nieobecność - publicznie albo z zamiarem, by zniewaga do niej dotarła, grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności. Jeśli dochodzi do niego za pomocą środków masowego komunikowania, możliwa jest grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Do popełnienia czynu zabronionego nie zawsze musi dojść w internecie. Karalne może być także publiczne nawoływanie do przestępstwa lub pochwalanie jego popełnienia. Zgodnie z art. 255 Kodeksu karnego publiczne nawoływanie do występku lub przestępstwa skarbowego podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat. Nawoływanie do zbrodni jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 3 lat. Za publiczne pochwalanie popełnienia przestępstwa grozi grzywna do 180 stawek dziennych, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Policjanci apelują do rodziców, by zwracali uwagę na komentarze publikowane przez dzieci w mediach społecznościowych i na forach. Zachęcają także do rozmów z najmłodszymi o hejcie, sposobach przeciwdziałania mu, związanych z nim zagrożeniach oraz właściwych reakcjach.